Anatomia i fizjologia

Podstawową cechą układu odpornościowego jest zdolność odróżnienia struktur obcych od własnych. Ciała obce charakteryzują się immunogennością – zdolność pobudzania układu odpornościowego organizmu do reakcji obronnej skierowanej przeciwko nim, nazywa się antygenami (drobnoustroje, niektóre związki chemiczne, tkanki obcego organizmu lub zmienione tkanki własne). Hapten – związek, który nie wykazuje immunogenności, ale może być wiązany przez immunoglobiny.

Reakcja organizmu na antygen może wyniknąć z jego wrodzonych właściwości:

  • Odporność nieswoista – wrodzona. Jest uwarunkowana genetycznie. Jej skuteczność zależy także od warunków utrzymania zwierzęcia, między innymi od żywienia, warunków zoohigienicznych i czynników stresowych. Wyróżniamy 3 bariery przeciwdziałające zagrożeniu ze strony czynników patogennych:
    1. Skóra i błony śluzowe oraz ich wydzieliny.
    2. Nieswoiste czynniki humoralne występują w płynach ustrojowych (Układ dopełniacza. Transferryna i laktoferyna – działanie bakteriostatyczne. Interferon – wytwarzany w komórce od wpływem czynników indukujących (np. wirusów). Hamuje proces biosyntezy białka).
    3. Komórki z właściwościami żernymi = nieswoiste procesy obronne (fagocytoza). W drodze fagocytozy komórka pochłania dwie cząstki pokarmowe np. bakterie. Przebieg fagocytozy: 1) Wiązanie antygenu i aktywacja fagocytu. 2) Powstanie fagosomu i przemieszczenie lizosomów. 3) Powstanie fagolizosomu i rozkład antygenu. 4) Uwolnienie produktów rozkładu antygenu.

  • Odporność swoista – nabyta.
    • Odporność swoista typu komórkowego – komórki wchodzą w bezpośredni kontakt z antygenem.
    • Odporność swoista typu humoralnego – walczą z nim za pomocą przeciwciał wydzielanych do płynów ustrojowych.
    • Hormony kory nadnerczy – kortykosteroidy są wydzielone w zwiększonej ilości w stanach stresowych i wykazują właściwości immunosupresyjne – hamują procesy odpornościowe.

 © Załoga Chartykasa